Telefon milczy od miesięcy. Dorosłe dziecko zerwało kontakt, a ty nie wiesz, czy czekać, czy pisać, czy pojechać. Pierwszy rok ciszy ma swoją dynamikę, a większość rzeczy, które rodzice robią w pierwszym miesiącu, tę ciszę wydłuża. Ta książka jest o tym roku.
- 112 — numer alarmowy, gdy życie lub zdrowie jest zagrożone
- 800 70 2222 — Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, całą dobę, bezpłatnie
- 116 123 — telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych, całą dobę, bezpłatnie
- 116 111 — telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, całą dobę, bezpłatnie
- 800 12 00 02 — „Niebieska Linia”, przemoc domowa, całą dobę, bezpłatnie
- 800 12 12 12 — Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, całą dobę, bezpłatnie
Dla kogo jest ta książka
Dla rodzica, który jest w pierwszym roku po zerwaniu kontaktu. Napisana z założeniem, że sprawdzasz telefon kilkadziesiąt razy dziennie i że nie masz z kim o tym rozmawiać. Przyda się także wtedy, gdy cisza trwa dłużej i chodzi już nie o odzyskanie kontaktu, tylko o poukładanie własnego życia obok niej. Zakłada, że część znajomych już przestała pytać, a ci, którzy pytają, dostają od ciebie wersję skróconą.
- Jeśli dziecko przestało odbierać po jednej kłótni i nie wiesz, ile czekać.
- Jeśli kontakt urywał się stopniowo przez lata, aż zniknął zupełnie.
- Jeśli dostałeś list albo wiadomość z wyjaśnieniem, którego nie umiesz przyjąć.
- Wnuki, których nie widujesz, i święta, które trzeba jakoś przejść.
- Jeśli rodzina pyta „a co słychać u syna” i nie wiesz, co odpowiadać.
- Jeśli piszesz wiadomości, których nie wysyłasz, albo wysyłasz ich za dużo.
- Jeśli to ty musisz ograniczyć kontakt, bo dorosłe dziecko zachowuje się wobec ciebie przemocowo.
Co znajdziesz w środku
Dziewięć rozdziałów: od rozróżnienia czterech rodzajów ciszy, przez rzeczy, które w pierwszym miesiącu szkodzą, po plan rozpisany na dwanaście miesięcy. Osobne części dotyczą jednego listu zamiast serii wiadomości, żałoby po żywym dziecku i sytuacji, w której kontakt wraca. Blisko siedemdziesiąt zadań „Zrób to dziś” jest małych z założenia. Rozdziały można czytać poza kolejnością, bo w pierwszym roku różne sprawy stają się pilne w różnych momentach.
- Cztery scenariusze zerwania kontaktu i pytania pozwalające ustalić, który jest twój.
- Lista zachowań z pierwszego miesiąca, które zwykle pogarszają sytuację, z wyjaśnieniem mechanizmu.
- Konstrukcja jednego listu: długość, czego w nim nie umieszczać, wzór do przerobienia.
- Rachunek sumienia prowadzony na faktach, bez rozliczania się z całego życia.
- Życie w ciszy: media społecznościowe, wspólni znajomi, święta, odpowiedzi na pytania rodziny.
- Rozdział o żałobie po żywym dziecku i o tym, dlaczego otoczenie zwykle jej nie rozpoznaje.
- Powrót kontaktu: pierwsza godzina, pierwsze zdanie i rzeczy, które najczęściej go przerywają.
- Plan na dwanaście miesięcy, miesiąc po miesiącu, oraz wzór dziennika do zapisywania prób kontaktu.
Czego w niej nie ma
Nie ma tu obietnicy, że kontakt wróci: część relacji odbudowuje się po latach, część nie, a nikt nie potrafi z góry powiedzieć, która to sytuacja. Nie ma diagnozowania twojego dziecka na odległość ani przypisywania mu motywów. Nie ma sposobów na zmuszenie kogoś do rozmowy, śledzenia go czy docierania przez osoby trzecie. Nie ma też zapewnień, że nic nie zrobiłeś źle, ani wyroku, że wszystko. Książka nie zastępuje terapii i podaje numery całodobowego wsparcia dla dorosłych w kryzysie. Nie ma tu również rozstrzygnięcia, kto ma rację w waszym sporze, ani zdania na temat decyzji twojego dziecka. Jest opis tego, co zwykle dzieje się po obu stronach ciszy.
Najczęstsze pytania
Ile czekać, zanim się odezwę?
Zależy od rodzaju zerwania: po jednorazowej kłótni czas działa inaczej niż po latach oddalania się. Rozdział pierwszy zawiera rozróżnienie czterech sytuacji, bo to od niego zależy odpowiedź, a nie od jednej uniwersalnej liczby tygodni. Opisano także, jak odróżnić czekanie, które ma sens, od unikania jakiegokolwiek ruchu.
Napisać list czy zadzwonić?
Jeden przemyślany list zwykle działa lepiej niż seria wiadomości i telefonów, bo nie wymusza natychmiastowej odpowiedzi. Rozdział trzeci opisuje, co taki list powinien zawierać, czego w nim nie umieszczać, i podaje wzór do przerobienia.
Co robić, gdy nie widuję wnuków?
To osobny ból i osobna sprawa, czasem także prawna. Książka opisuje, jak funkcjonować w tej sytuacji na co dzień, i wskazuje moment, w którym kwestię kontaktów warto skonsultować z prawnikiem, bo poradnik jej nie rozstrzygnie.
Czy to moja wina?
Rzadko jest to pytanie z odpowiedzią tak albo nie. Rozdział czwarty prowadzi przez rachunek sumienia oparty na konkretnych zdarzeniach zamiast na ogólnym poczuciu winy, bo tylko takie ustalenia da się potem z kimś omówić.
Co odpowiadać rodzinie i znajomym, którzy pytają?
Najlepiej mieć przygotowane jedno krótkie zdanie i nie tłumaczyć się z niego. Rozdział piąty zawiera kilka wersji na różne sytuacje, w tym na święta i większe spotkania rodzinne. Wyjaśniono również, dlaczego szczegółowe relacjonowanie sprawy dalszej rodzinie zwykle wraca do ciebie ze zdwojoną siłą.
Jak się zachować, jeśli dziecko nagle się odezwie?
Pierwsza godzina rozstrzyga najwięcej, a najczęstszym błędem jest wracanie do żalów albo domaganie się wyjaśnień. Rozdział siódmy opisuje, co zrobić z taką rozmową, żeby nie zamieniła się w rozliczenie.
Cisza nie jest stanem, w którym nic się nie dzieje; dzieje się w niej to, co robisz przez ten czas ze swoim życiem. Ta książka daje na to plan rozpisany na dwanaście miesięcy.
