Od jakiegoś dnia wszystko jest na tobie: odbiór z przedszkola, gorączka o drugiej w nocy, rachunki i praca, która nie zmieniła godzin. Samotny rodzic pierwsze miesiące przechodzi zwykle na adrenalinie i dopiero potem orientuje się, ile spraw zostało niezałatwionych. Ta książka rozpisuje dziewięćdziesiąt dni na dobę, pieniądze i pomoc, o którą trzeba poprosić.
Dla kogo jest ta książka
Publikacja nie zakłada twojej płci, stanu cywilnego ani tego, czy chciałeś tej sytuacji. Rozdział pierwszy rozróżnia cztery różne starty w samotne rodzicielstwo — bo rozwód, rozstanie bez formalności, śmierć drugiego rodzica i sytuacja, w której drugiego rodzica nigdy nie było, otwierają różne ścieżki formalne i wymagają innych rozmów z dzieckiem.
- Jeśli doba się nie domyka i nie widzisz, skąd wziąć brakujące dwie godziny.
- Jeśli dochód spadł do jednego i nie wiesz, o które świadczenia w ogóle wystąpić.
- Jeśli nie masz ustaleń na piśmie co do alimentów ani kontaktów.
- Jeśli pracodawca nie wie o zmianie sytuacji, a ty nie wiesz, jak zacząć tę rozmowę.
- Jeśli słyszysz od bliskich „mów, jak mogę pomóc” i nie potrafisz odpowiedzieć konkretnie.
- Jeśli dziecko zaczęło się zachowywać inaczej, a ty nie wiesz, ile mu powiedzieć.
- Jeśli łapiesz się na tym, że dziecko stało się twoim głównym rozmówcą o sprawach dorosłych.
Co znajdziesz w środku
Dziewięć rozdziałów: rozpoznanie sytuacji, przebudowa doby, pieniądze, praca, sieć wsparcia, dziecko, ty sam, granica specjalisty i plan tygodniowy. Po każdej części stoi jedna rzecz do zrobienia w ciągu doby, więc całość da się prowadzić w tygodniu, w którym nie ma siły na czytanie rozdziałów.
- Rozpisanie doby godzina po godzinie i wskazanie trzech bloków, z których realnie da się coś odzyskać.
- Lista dziesięciu świadczeń i ulg z informacją, gdzie każde się składa i na jakiej podstawie prawnej działa — z okresami zasiłkowymi i świadczeniowymi.
- Cztery fakty o alimentach: skąd wynika obowiązek, dlaczego dobrowolne wpłaty nie liczą się formalnie i co otwiera drogę do funduszu alimentacyjnego.
- Rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko — nie świadczenie, ale często jeden z większych efektów kwotowych.
- Uprawnienia z Kodeksu pracy: elastyczna organizacja pracy i praca zdalna, wraz z wzorem wniosku i pięcioczęściowym scenariuszem rozmowy z pracodawcą.
- Proszenie o pomoc jako umiejętność: konkretna prośba zamiast „pomóż mi”, trzy role w sieci wsparcia, świetlica szkolna jako niedoceniane narzędzie.
- Co i jak mówić dziecku zależnie od wieku, oraz granica, za którą dziecko staje się partnerem do rozmów dorosłych.
- Plan trzynastu tygodni do wydrukowania: jedno zadanie główne tygodniowo plus utrzymanie tego, co już uruchomione.
Czego w niej nie ma
Nie znajdziesz tu obietnicy, że po trzech miesiącach będzie łatwo. Będzie inaczej niż na początku i to jest realny cel tej książki. Nie ma sposobu na zmuszenie drugiego rodzica do płacenia ani do kontaktu — są opisane drogi formalne i ich kolejność, bez zapewnień o wyniku. Nie ma wyliczeń kwotowych podanych jako pewnik, bo progi i stawki zmieniają się co roku; jest natomiast wskazanie, gdzie sprawdzić aktualny stan. Nie ma ocen twojej sytuacji ani rozstrzygnięć sporów z drugim rodzicem. Sprawy zadłużenia opisane są jedynie sygnalnie, jako osobny temat.
Najczęstsze pytania
Jakie świadczenia przysługują samotnemu rodzicowi?
Nie ma jednego świadczenia dla samotnych rodziców — jest kilkanaście różnych, składanych w różnych instytucjach, z różnymi kryteriami i okresami. Rozdział trzeci zestawia je w jednej tabeli z podstawą prawną i miejscem złożenia, żeby dało się wybrać te, które faktycznie cię dotyczą.
Kiedy przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka?
Ten dodatek ma zamknięty katalog przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych i wiele osób w samotnym rodzicielstwie do niego nie kwalifikuje. Podrozdział 3.4 opisuje te przesłanki, żeby nie tracić czasu na wniosek, który i tak zostanie oddalony.
Jak uzyskać świadczenie z funduszu alimentacyjnego?
Dostęp otwiera dopiero bezskuteczna egzekucja potwierdzona zaświadczeniem komornika, więc kolejność jest zawsze taka sama: tytuł wykonawczy, komornik, dopiero potem wniosek. Rozdział trzeci opisuje tę sekwencję i wskazuje, gdzie ludzie najczęściej ją odwracają.
Czy pracodawca musi zgodzić się na elastyczne godziny?
Wniosek o elastyczną organizację pracy na podstawie art. 188 z indeksem 1 Kodeksu pracy jest sformalizowaną instytucją, na którą pracodawca ma obowiązek odpowiedzieć w terminie wskazanym w przepisie. Rozdział czwarty zawiera wzór wniosku i scenariusz poprzedzającej go rozmowy.
Co powiedzieć dziecku o rozstaniu rodziców?
Rozdział szósty rozdziela to na wiek dziecka i wskazuje granicę praktyczną: dziecko ma prawo wiedzieć, co się dzieje w jego życiu, ale nie ma obowiązku wiedzieć, jak ty się z tym czujesz. Opisuje też trzy elementy, które muszą pozostać stałe.
Czy powinienem zmienić pracę na łatwiejszą?
Podrozdział 4.4 odradza podejmowanie tej decyzji pod wpływem najgorszego tygodnia i proponuje trzy kroki w kolejności: wykorzystać uprawnienia pracownicze, policzyć realny koszt obecnej pracy po odjęciu dojazdów i opieki, a szukać nowej, mając obecną.
W pierwszych miesiącach nie chodzi o to, żeby wszystko poukładać. Chodzi o to, żeby domknąć dobę, złożyć wnioski, których nie da się złożyć wstecz, i mieć dorosłego do rozmowy. Reszta jest później.
