Dziecko jest zdrowe, badania wyszły dobrze, a ty od tygodni nie umiesz powiedzieć, dlaczego jest tak źle. Otoczenie mówi, że każda tak ma, więc czekasz, aż samo minie. Ta książka opisuje trzydzieści dni, które zaczynają się w momencie nazwania problemu, i zaczyna od rozróżnienia trzech stanów, które wyglądają podobnie.
Dla kogo jest ta książka
Dla kobiety po porodzie, u której to nie mija, i dla osoby obok niej, która widzi, że coś jest nie tak, i nie wie, czy to zmęczenie, czy sprawa dla lekarza. Jeden podrozdział jest napisany wprost do tej drugiej osoby i można pokazać jej sam ten fragment.
- Jeśli od kilku tygodni płaczesz codziennie i nie umiesz wskazać powodu.
- Jeśli nie płaczesz wcale, tylko patrzysz na dziecko i nie czujesz nic.
- Jeśli nie śpisz, chociaż dziecko śpi, i leżysz z otwartymi oczami do rana.
- Jeśli boisz się zostać z dzieckiem sama w mieszkaniu.
- Jeśli powiedziałaś położnej, że jest źle, i usłyszałaś, że to normalne po porodzie.
- Jeśli objawy zaczęły się jeszcze w ciąży, a po porodzie się nasiliły.
- Jeśli to ty jesteś partnerem, matką albo siostrą i chcesz wiedzieć, co powiedzieć i o co poprosić.
Co znajdziesz w środku
Dziesięć rozdziałów w kolejności, w jakiej się działa. Pierwszy rozdziela baby blues, depresję poporodową i psychozę poporodową, bo od tego zależy, czy dzisiejszy wieczór kończy się snem, wizytą w tym tygodniu, czy telefonem pod 112. Dalej idą pierwsze 48 godzin, obowiązki systemu wobec ciebie, leczenie, sen, rodzina i papiery, a na końcu plan na trzydzieści dni.
- Czym różnią się trzy stany, które otoczenie wrzuca do jednego worka, i gdzie przebiega granica czasowa między nimi.
- Co jeszcze daje w połogu zmęczenie, spowolnienie i kołatanie serca, i dlaczego pierwsza wizyta dotyczy całego ciała, a nie samej głowy.
- Jak sformułować pierwsze zdanie o swoim stanie, żeby zostało zapisane w dokumentacji, a nie zbyte.
- Co należy ci się ze standardu opieki okołoporodowej: ile jest wizyt patronażowych położnej i w jakim terminie odbywa się pierwsza.
- Co znaczy wynik Edynburskiej Skali Depresji Poporodowej, a czego nie znaczy, i ile kosztuje zaniżenie odpowiedzi.
- Jak wygląda pierwsza wizyta u psychiatry, o co na niej zapytać i według jakiej zasady rozstrzyga się kwestię karmienia.
- Odzyskiwanie snu: jeden nieprzerwany blok zamiast wysypiania się oraz trzy warianty karmienia, które da się z tym pogodzić.
- Rozdział o myślach, które przerażają, i uczciwa odpowiedź na pytanie „czy zabiorą mi dziecko”.
Czego w niej nie ma
Nie ma tu nazw leków, dawek ani schematów przyjmowania i odstawiania, także w tym miejscu, w którym najbardziej byś ich chciała. O tym decyduje lekarz, który zna twoje wyniki, twoje choroby i to, czy karmisz. Nie ma oceny tego, jak karmisz dziecko, i nie ma obietnicy, że po trzydziestu dniach będzie dobrze. Jest procedura: kto ma obowiązek się tobą zająć, jak się do niego dostać i po czym poznać, że to już nie jest sprawa na poradnik.
Najczęstsze pytania
Minęły trzy tygodnie od porodu i cały czas płaczę. Czy to jeszcze baby blues, czy już depresja?
Baby blues zaczyna się zwykle w drugiej albo trzeciej dobie po porodzie, ma szczyt w okolicy piątego dnia i ustępuje w ciągu dwóch tygodni, nie pogłębiając się po drodze. Jeśli po dwóch tygodniach od porodu jest tak samo albo gorzej, przestaje mieścić się w tej definicji i nie minie samo. Osobno liczy się funkcjonowanie: jeśli nie jesteś w stanie wstać do jedzenia albo wziąć dziecka na ręce, kalendarz przestaje mieć znaczenie.
Boję się powiedzieć lekarzowi, jak jest naprawdę, bo zabiorą mi dziecko. Czy tak się dzieje?
W polskim prawie nie ma mechanizmu, który po zgłoszeniu depresji poporodowej u lekarza uruchamia odebranie dziecka. Sąd opiekuńczy działa wtedy, gdy dobro dziecka jest realnie zagrożone, na przykład gdy dziecko zostaje bez opieki albo w niebezpiecznych warunkach, a nie wtedy, gdy matka choruje i się leczy. Rozpoczęte leczenie i wpisy w dokumentacji są argumentem po twojej stronie, a nie przeciwko tobie.
Czy mogę się leczyć, skoro karmię piersią?
To rozstrzyga lekarz, który zna wiek i stan dziecka, twój stan, to, ile karmisz, i co jeszcze przyjmujesz. Powiedz na wizycie wprost, że karmisz i czy chcesz karmić dalej; to informacja, która wpływa na dobór postępowania, a nie powód, żeby leczenie odkładać. Rezygnacja z leczenia z obawy o karmienie jest w tej sytuacji najczęstszym błędem.
Powiedziałam położnej, że jest źle, a usłyszałam, że to normalne po porodzie. Co teraz?
Poproś o wypełnienie skali oceny nastroju i o odnotowanie rozmowy w dokumentacji, bo to zamienia rozmowę w zdarzenie, do którego można wrócić. Do psychiatry nie potrzeba skierowania i możesz zapisać się sama w poradni zdrowia psychicznego mającej umowę z NFZ. Krótszą drogą bywa punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny w centrum zdrowia psychicznego, do którego przychodzi się bez zapisu.
Mam w głowie obrazy, w których dziecku dzieje się krzywda, i nie powiedziałam o tym nikomu. Czy to znaczy, że jestem niebezpieczna?
Natrętne obrazy tego rodzaju są znanym objawem w połogu i różnią się od zamiaru: pojawiają się wbrew tobie, są ci obce i wywołują przerażenie oraz wstyd. To właśnie ta reakcja odróżnia je od zamiaru. Mówi się o nich lekarzowi, bo od tego zależy dobór postępowania, a milczenie zwykle przedłuża je o miesiące.
Ile trwa depresja poporodowa i czy ona sama minie?
Depresja poporodowa nie ustępuje samoistnie tak, jak baby blues, i to jest główna praktyczna różnica między tymi stanami. Przebieg zależy od nasilenia, od momentu rozpoczęcia leczenia i od tego, czy udało się odzyskać sen, więc terminu nie poda ci żadna książka. Nieleczona potrafi ciągnąć się miesiącami, a jej koszt ponosi wtedy także druga osoba w domu.
Trzydzieści dni nie jest terminem wyzdrowienia. Jest okresem, w którym da się wejść do systemu, odzyskać jeden blok snu i mieć zamiast czekania konkretne ustalenia z lekarzem. Ta książka rozpisuje ten czas na doby i tygodnie i pokazuje, co należy do ciebie, a co do kogoś innego.
