Kupiłeś używane auto i po kilku dniach okazało się, że ma cofnięty licznik, ukrytą przeszłość powypadkową albo wadę silnika. Od tego, kto figuruje jako sprzedający w twojej umowie, zależy, jakie masz uprawnienia, ile masz czasu i co wolno ci napisać w pierwszym piśmie. Ta książka rozkłada pierwsze trzydzieści dni na kolejne kroki i zaczyna od dowodów, które znikają najszybciej.
Dla kogo jest ta książka
Dla osoby, która kupiła samochód używany i w pierwszych tygodniach odkryła, że jego stan nie zgadza się z tym, co mówiło ogłoszenie. Punkt startu bywa różny: od podejrzenia po wydruk historii przeglądów, na którym licznik rośnie inaczej niż na desce rozdzielczej.
- Jeśli kupiłeś od osoby prywatnej, a w umowie jest zdanie o wyłączeniu rękojmi.
- Jeśli sprzedawcą był komis, autohandel albo dealer, a ty kupowałeś prywatnie.
- Jeśli rejestr pokazuje wyższy przebieg, niż wskazuje licznik na desce.
- Jeśli ogłoszenie mówiło o aucie bezwypadkowym, a warsztat znalazł ślady poważnej naprawy.
- Jeśli po dwóch tygodniach poszedł silnik albo skrzynia i nie wiesz, czy to wada, czy zużycie.
- Jeśli kupowałeś na firmę i nie wiesz, czy przysługują ci uprawnienia konsumenta.
- Jeśli podejrzewasz, że auto pochodzi z kradzieży albo jest obciążone zastawem.
Co znajdziesz w środku
Jedenaście rozdziałów ułożonych w kolejności, w jakiej mijają terminy. Pierwszy rozstrzyga, w którym z czterech reżimów prawnych jesteś, bo od tego zależy cała reszta; drugi dotyczy pierwszej doby i dowodów, kolejne prowadzą przez ustalenia, opinię rzeczoznawcy, wybór żądania i pismo. Trzy ostatnie to arytmetyka sądowa, granica dla prawnika i plan rozpisany na trzydzieści dni.
- Kiedy wyłączenie rękojmi w umowie z osobą prywatną działa, a kiedy jest bezskuteczne z mocy ustawy.
- Dlaczego przy sprzedawcy będącym firmą to on musi wykazać, że auto było sprawne, a nie ty, że nie było.
- Lista rzeczy do udokumentowania w pierwszej dobie, zanim zadzwonisz do sprzedającego i zanim ktokolwiek podniesie auto na podnośniku.
- Jak pobrać bezpłatny raport z państwowej ewidencji pojazdów i co dokładnie w nim jest, łącznie z odczytami drogomierza.
- Do czego służy opinia rzeczoznawcy: datowanie wady, wycena różnicy wartości i ocena istotności.
- Cztery uprawnienia i kolejność, w jakiej wolno po nie sięgać, oraz dlaczego obniżenie ceny częściej kończy się pieniędzmi niż odstąpienie.
- Terminy, które biegną niezależnie od sporu: trzydzieści dni na rejestrację i czternaście na deklarację podatku od czynności cywilnoprawnych.
- Rachunek przed pozwem: opłata sądowa według progów, zaliczka na biegłego i koszt przegranej.
Czego w niej nie ma
Nie ma tu oceny twojej sprawy, bo tego nie da się zrobić bez umowy, dokumentacji i oględzin auta. Nie ma obietnicy odzyskania pieniędzy: to zależy od dowodów, od tego, kim był sprzedający, i od tego, czy ma z czego zapłacić. Nie ma sposobu na wycofanie się z zakupu, który po prostu okazał się nietrafiony, bo sprzęgło, które poszło po miesiącu w aucie z przebiegiem dwustu tysięcy kilometrów, to zwykle zużycie, a nie wada. Nie ma też przebiegu procesu od A do Z ani niczego o stłuczce i odszkodowaniu z polisy sprawcy.
Najczęstsze pytania
Kupiłem auto od osoby prywatnej i w umowie napisano, że nie wnoszę zastrzeżeń do stanu technicznego. Czy mogę jeszcze cokolwiek zrobić?
W umowie między dwiema osobami prywatnymi rękojmię wolno ograniczyć albo wyłączyć, więc taki zapis co do zasady działa. Traci moc, gdy sprzedający wadę podstępnie zataił, bo wtedy wyłączenie jest bezskuteczne. Ogólne oświadczenie o zapoznaniu się ze stanem technicznym nie obejmuje też tego, czego przy zwykłych oględzinach nie dało się zauważyć, a właśnie o takie wady chodzi najczęściej.
Komis twierdzi, że nie odpowiada za ukryte wady, bo mnie o tym uprzedził. Czy to prawda?
Kodeks cywilny rzeczywiście zwalnia komisanta z odpowiedzialności za ukryte wady fizyczne, jeżeli podał to do wiadomości kupującego przed zawarciem umowy. Drugi paragraf tego samego przepisu wyłącza jednak jego stosowanie, gdy kupującym jest konsument. Jeśli kupowałeś prywatnie, a nie na firmę, ten argument nie działa i warto to napisać wprost w piśmie.
Ile mam czasu na zgłoszenie wady w aucie kupionym z drugiej ręki?
Przy sprzedawcy prywatnym odpowiedzialność obejmuje wady stwierdzone przed upływem dwóch lat od wydania auta, a roszczenie o naprawę lub wymianę przedawnia się po roku od stwierdzenia wady. Przy sprzedawcy będącym firmą i kupującym konsumencie termin również wynosi dwa lata od dostarczenia. Inaczej jest między przedsiębiorcami: tam dochodzi obowiązek zbadania rzeczy i niezwłocznego zawiadomienia o wadzie, a zwłoka potrafi odebrać uprawnienia w całości.
Mechanik mówi, że trzeba naprawiać od razu, bo auto stoi. Czy mogę naprawić przed zgłoszeniem wady sprzedającemu?
Naprawa usuwa wadę razem z dowodem jej istnienia. Po wymianie części nikt już nie ustali, w jakim stanie auto zostało wydane, a to jest zdanie, wokół którego kręci się cały spór. Zanim cokolwiek zostanie rozebrane, stan dokumentuje się zdjęciami, nagraniem i opisem z warsztatu, a przy poważniejszych sprawach zamawia oględziny z udziałem sprzedającego.
Wpisaliśmy w umowie niższą cenę, niż faktycznie zapłaciłem. Czym to grozi?
Podstawą podatku od czynności cywilnoprawnych jest wartość rynkowa pojazdu, a nie kwota z umowy, więc zaniżona cena nie chroni przed doszacowaniem przez urząd. Deklarację składa kupujący w ciągu czternastu dni od zawarcia umowy, a stawka od rzeczy ruchomych wynosi dwa procent. Niższa cena osłabia też twoją pozycję w sporze, bo to od niej liczy się zwrot przy odstąpieniu i proporcja przy obniżeniu ceny.
Odstąpić od umowy czy żądać obniżenia ceny? Nie wiem, co jest dla mnie korzystniejsze.
Odstąpienie wymaga wykazania, że wada jest istotna, oznacza zwrot auta i spór o całą cenę, a więc wyższą opłatę sądową. Obniżenie ceny pozwala zatrzymać samochód i dochodzić różnicy między wartością auta z wadą i bez wady, a wartość przedmiotu sporu jest wtedy dużo niższa. Pierwsze pytanie brzmi więc nie „co mi przysługuje”, tylko „czy chcę zatrzymać to auto”.
Pierwsze trzydzieści dni ważą nie dlatego, że mija wtedy termin na reklamację, tylko dlatego, że w tym czasie dowody jeszcze istnieją. Ta książka porządkuje, co robi się którego dnia i w jakiej kolejności, żeby żadne z twoich pism nie zadziałało przeciwko tobie.
